सामाजिक सञ्जालमा Deepfake र Black PR को बढ्दो खतरा डिजिटल युगको नयाँ चुनौती जब म मोबाइल स्क्रोल गर्छु, मेरो Facebook, TikTok, YouTube Shorts र रिलहरूमा अनावश्यक फोटो, भिडियो र स्टाटसहरू आइरहन्छन्। आफूलाई मनपर्ने नेता वा चर्चित व्यक्तिको नाम र फोटो प्रयोग गरिएको उस्तै नक्कली आईडीबाट अचम्म लाग्ने स्टाटस पोस्ट गरिएको देखिन्छ। कतै कसैको चरित्र हत्या गर्ने edited तस्वीर हुन्छ, कतै अपमानजनक भिडियो, कतै भ्रामक समाचार। आज सामाजिक सञ्जालमा यस्ता सामग्री यति धेरै देखिन थालेका छन् कि सत्य र झुट छुट्याउनै कठिन हुने अवस्था सिर्जना भएको छ। Artificial Intelligence (AI) का नयाँ उपकरणहरूको प्रयोग गरेर बनाइएका फोटो, भिडियो र आवाजहरू यति वास्तविक देखिन्छन् कि धेरै मानिस सजिलै भ्रममा पर्छन्। कतिपय सामग्री views बढाउनका लागि बनाइएका हुन्छन् भने धेरै सामग्री कुनै व्यक्ति, संस्था वा राजनीतिक दललाई बदनाम गर्न केन्द्रित देखिन्छन्। आफ्ना विचार राख्ने, आफ्नो पार्टी वा नेताको समर्थन गर्ने, आलोचना गर्ने वा आफ्नो धारणा अभिव्यक्त गर्ने स्वतन्त्रता सबैलाई छ। तर सामाजिक सञ्जालको स्वतन्त्रतालाई गलत सूचना, साइबर दुर्व्य...
के लख्नु, र के वाेल्नु, के गर्नु हाे म यस्तै छु । यस्तै भन्दा कही कतै म जुजुमान भन्ने कथा सर्सती याद हुन्छ अली सानैमा पढेकाे सायद ७, ८ कक्षामा । काे नै किन हुन पर्याे र म त म नै हु । आफु अरुकोही किन हुन सकिन। फलानो जस्ताे भन्ने किन भइन यस्तै कुराहरु आउछन मनमा तर फेरी उहि संम्झन पुग्छु म त म नै हु । अरुकाे डाह इर्ष्या छैन मलाई । हाे म भन्ने गर्छु सवैलाइ राम्राे वन है असल हुनपर्छ। तर सवै राम्राे मात्रै भएकाे भए नराम्राे याे शव्दकाेषमा कहावाट पर्याे ।यहि साेच्छु फेरी त्यही म त म नै हु । के गरिस के पढिस सवैले साेधछन तर के गरीनस के भएन कसैलाइ वास्ता हुन्न। के भयाे सवैलाइ चासाे छ । के भएन कसैलाइ छैन । विवाह भयाे सवैलाइ चासाे हुन्छ। भव्य हुन्छ। २ वर्षपछि वावु भइयाे कसैलाइ केही फरक पर्देन केवल पर्छ त छाेरा की छाेरीमा भन्नेमा । ४ वर्ष पछी छाेरी छ फेरी पनि छाेरी कस्ताे अभागी खाली छाेरी मात्रै । के याे भन्नु नराम्राे हाे वा राम्राे वुझेकाे छैन किनकी म त म नै हु । समय चलिरहन्छ मेरा लागी मात्र अडिदैन अली वर्ष सुख दुख चलिरहन्छ । अनी फेरी कती कमाइस सवैले भन्न थाल्छन । केही देखिन्छ ए गरेछ । कसरी गर्याे कसैलाइ मतलव हुन्न । हुन्छत केवल यसकाे श्रीमती त्यस्ती थिइ यस्ती भइछ । छाेरी कति ज्ञानी हाे । यस्तै केही देखिएन भने गयाे याे पनि केही नगरी जाने भयाे छाेरीलाइ कता देला दुलही हेरत दुिनयासग मस्किदै हिडछे यस्तै यस्तै अव याे नराम्राे भयाे नि तर राम्राे कसरी हुने त सल्लाह सवैले दिन थाल्छन वाहीरी आवरणमा रहेर त्यही सवैकाे कहानी उही हुन्छ ।
अव कता जाने । यी सवै कुरा किन लेखेछु किनकी म त म नै हाे । आफु नमरी स्वर्ग देखिदैन । अनी स्वर्ग देख्न भनी मरीहाल्न भएन याे नराम्राे हाे नि त राम्राे के ?वाचेर भाेग्नु । के भाेग्नु केही छैन सवै त गरीसकेछु नी फेरीपनि अलग हुन पर्छ अरुभन्दा कसरी हुने घरमा विहे गर्ने भाका छाेराछाेरी छन । श्रीमतीलाइ उसैकाे टेन्सन भएजस्तै देखिन्छ तर त्यस्ताे हुन्न यथार्थ अर्कै छ। उलाइ कसैकाे सहयाेग चाहिन्छ अनी सुरू गर्छे विन्ती गर्छे कसैकाेमा पुग्छे सुनुवाइ हुन्छ तत्कालीन केही आवस्यकता पुरा हुन्छन राहत हुन्छ परीवार वनेजस्ताे देखिन्छ कालान्तरमा त्याे एक सहयाेग जीवन नै तहसनहस हुन्छ । कसरी पक्कै भन्न नपर्ला अनी वेला श्रीमानकाे घर छाेड्याे कमाइ भयाे घर वन्याे अव वस्नी काे त काेही हुन्न छाेरीकाे विहे भयाे श्रीमती अर्कैकी भइसकी । अव राम्राे की नराम्राे म छुट्याउदिन किनकी म त म नै हाे । के घर वनाउनु मात्र राम्राे रहेछ त पक्कै हैन । तसर्थ म भन्छु राम्राे नराम्राे तपाइकाे आखा हो । जसलाइ जति साेच्न सक्ने क्षमता छ त्यसले त्यसरीनै साेच्छ । अरुकाे साेचाइले तपाइ काे भन्दापनि आफ्नाे साेचाइले म वन्न काेशिश गर्नुभयाे भने त्याे नै तपाइ हाे । याे संसारमा सवै छ त्याे सवै तपाइ हाे । राम्राे पनि म नराम्राे पनि म यसर्थ म म नै हो ।
Comments
Post a Comment
Thank you !