संविधान विपरीत सरकार नै असुल्छ विद्यार्थीबाट पैसा News Summary Generated by OK AI. Editorially reviewed. सरकारले विद्यार्थीबाट उठाइरहेको शुल्क गैरकानूनी रहेको शिक्षा क्षेत्रका सरोकारवाला एवं विज्ञहरूको जिकिर छ । विद्यालय सञ्चालनको लागि कुनै न कुनै रूपमा शुल्क लिन बाध्य भएको प्रधानाध्यापकहरू स्वीकार्छन् । महालेखा परीक्षकको कार्यालयले विद्यार्थीबाट विभिन्न शीर्षकमा लिइरहेको शुल्कबारे प्रश्न उठाएको छ । ३० जेठ, काठमाडौं । सानोठिमीस्थित परीक्षा नियन्त्रण कार्यालयको कम्पाउण्डमा प्रत्येक दिन विद्यार्थीको लामो लाइन लाग्छ । बिहान १० नबज्दै लामबद्ध भएका विद्यार्थी कोही प्रमाणपत्र बनाउन, कोही हराएको प्रमाणपत्रको प्रतिलिपि लिन त्यहाँ पुगेका हुन् । त्यही लाइनमा थिए, बाराबाट आएका सुरेश सुनार । उनले भने, ‘एसईईको मूल प्रमाणपत्र हराएपछि प्रतिलिपि लिन आएको हुँ । ५०० रुपैयाँ शुल्क तिरें ।’ काठमाडौं कपनबाट प्रमाणपत्र प्रमाणीकरण गर्न गएकी निरुमाया श्रेष्ठले पनि १ हजार रुपैयाँ राजस्व बुझाइन् । प्रमाणपत्र सच्याउन सल्यानबाट आएका कमल चन्दले पनि ५०० राजस्व बुझाए । ‘शुल्क लाग्छ भनेपछि तिर्नै पर्यो नि’ उनी...
मुगु — सोरु गाउँपालिका–९ कालैस्थित विजय माध्यमिक विद्यालयमा कक्षा ९ मा अध्ययनरत विद्यार्थी आधा पुस्तक नपाएरै वार्षिक परीक्षाको तयारीमा जुटेका छन् । ९ कक्षाका ७८ विद्यार्थीका लागि अर्थशास्त्र र शिक्षा विषय अझै आएको छैन । यो वर्ष कक्षा ८ का २५ विद्यार्थीले कम्प्युटर शिक्षाको किताब देख्न पाएनन् । नयाँ पुस्तक नआएपछि अघिल्लो वर्षका विद्यार्थीले पढेर च्यातिएका पुस्तक नै पढेर उनीहरूले वार्षिक परीक्षाको तयारी थालेका हुन् ।
‘शिक्षा र अर्थशास्त्र किताब नै पाइएन, दाइदिदीले पढेका आधा च्यातिएका किताब पढेरै परीक्षाको तयारीमा जुट्नुपरेको छ,’ कक्षा ९ की रीता बमले भनिन्, ‘झन्डै २ महिना त सरहरूले किताब नआएको भन्दै कक्षा नै लिनुभएन, कोर्स पनि मुस्किलले आधा मात्र सकिएको छ, कसरी परीक्षा दिने ?’ गाउँपालिकाले चैत दोस्रो सातादेखि वार्षिक परीक्षा सञ्चालन गर्ने निर्णय गरिसकेको छ ।
परीक्षा नजिकिएपछि अर्थशास्त्रको किताब कक्षा ९ का गणेश जैसी र टीकाराम जैसीले साटासाट गरेर पढिरहेका छन् । ‘नयाँ पुस्तक आएन, दुवैको घर सँगसँगै भएकाले सरहरूले पालोपालो पढ्नु भनेर पुरानो किताब दिनुभयो,’ गणेशले भने, ‘२/३ दिन आलोपालो गरेर दाजुभाइले एउटै किताब पढिरहेका छौं ।’ उनीहरू भाइभाइका छोराहरू हुन् । सबै विषयको कोर्स पनि पूरै नसकिएकाले परीक्षाको तयारीमा समस्या भएको बताए । उनका अनुसार सबैजसो विषयको झन्डै ६० प्रतिशत कोर्स मात्र सकिएको छ । किताब नआउँदा पढाइ कमजोर बन्दै गइरहेको टीकारामको भनाइ छ । उनले गत वर्ष पनि कक्षा ८ मा स्वास्थ्य, शारीरिक र नेपाली विषयको किताब दाजुभाइले आलोपालो गरेर पढेको बताए ।
एक वर्षसम्म विषयगत पुस्तक नपाएरै विद्यार्थीले परीक्षा दिनु दुर्गमको नियति भएको प्रधानाध्यापक वीरबहादुर बमले बताए । ‘विद्यार्थीको हातमा किताब छैन भने शिक्षकले पढाएको के अर्थ ?,’ उनले भने, ‘हरेक वर्ष विद्यार्थी पाठ्यपुस्तककै अभावमा परीक्षा दिन बाध्य छन् ।’ उनले ८ वर्षयता विद्यालयमा सबैजसो कक्षाको पूरै सेट किताब नआएको बताए ।
एक दशकअघिसम्म मुगुमा हवाई मार्गबाट किताब आउँथ्यो, जसका कारण किताब नपुग्ने समस्या थिएन । २०६९ सालमा मुगु सडक सञ्जालमा जोडिएयता किताब आउन समस्या हुन थालेको जनज्योति माविका प्रधानाध्यापक सुवास रावलले बताए । ‘कुनै वर्ष स्थानीय तहले बजेट निकासामै ढिलाइ गर्छन्, कुनै वर्ष जनक शिक्षाको सुर्खेत कार्यालयमा किताब हुँदैन,’ उनले भने, ‘पछिल्लो समयमा त ढुवानीको जिम्मा लिएकाहरूले किताब ल्याउनै आनाकानी गर्न थाले, ल्याए पनि १/२ वटा विषयका किताब सधैं छुटाएका हुन्छन् ।’
जिल्लाभरिका १ सय ४१ वटा सामुदायिक विद्यालयमा यो वर्ष पूरै सेट किताब नआएको शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाईले जनाएको छ । इकाईका अनुसार सबै पालिकाहरूले चैतभित्रै परीक्षा सक्ने तयारी गरेका छन् । गत वर्ष खत्याड गाउँपालिकामा ढुवानी भएको पाठ्यपुस्तक सडक अवरुद्ध हुँदा झन्डै ३ महिना जुम्लाको गोठीज्युलामा अलपत्र परेको थियो । शैक्षिक सत्र सुरु हुनुभन्दा एक महिनाअघि नै पुस्तक पुर्याउने नीति भए पनि मुगुमा सधैं किताब अभाव हुने गरेको इकाई प्रमुख सूर्य खत्रीले बताए ।
प्रकाशित : फाल्गुन २०, २०७९ ०७:२३
Comments